۲. دولت‌ها نیز در شرایط عادی، خیلی به توانایی‌های مردمی توجه نمی‌كنند و سعی می‌كنند نیازها و مشكلات كشور را با كمك‌گرفتن از تولیدات و خدمات خارجی رفع كنند. در شرایط تحریم، دولت‌ها از كمك خارجی محروم شده و مجبور می‌شوند كه به توانایی‌های داخلی  توجه و اعتماد كنند و همین موجب بروز استعدادهای مردمی و حصول پیشرفت‌ها می‌گردد.

۳. مهم‌ترین عامل عبارت است از تشویق‌ها، تأكیدات و پیگیری‌های رهبر معظم انقلاب. به تعبیر معصوم ‌علیه‌السلام: «‌النّاسُ عَلی دینِ مُلُوكِهِم». در تاریخ نیز می‌بینیم هرگاه حاكمی به علم و دانش یا ادبیات و شعر اهمیت ‌داده، آن حوزه پیشرفت كرده است. فضایی كه ایشان در كشور ایجاد كرده‌اند، بهترین زمینه را برای تحقق توسعه‌ی علم و فناوری فراهم كرده است.

خلاصه آن‌كه رهبر بزرگوار انقلاب با «طراحی بینشی جامع»، با «تبیین آرمان» و با «ارزش‌سازی تلاش در جهت توسعه» سه عنصر اصلی پیشرفت را فراهم آورده‌اند. در مورد ساز و كار هم می‌توان این‌گونه اظهار نظر كرد كه واقعاً این تشكیلات‌ها نیستند كه حرف اصلی را می‌زنند، بلكه مدیران فناوری هستند كه اصلی‌ترین تأثیر را دارند. یعنی هر كشوری هرجا از مدیران سیاسی یا شعاری  استفاده كرد، آن حوزه پسرفت خواهد داشت. متقابلاً هرگاه كارها را به مدیران فهیم و متعهد سپرد، آن حوزه پیشرفت خواهد كرد.

منبع: http://khamenei.ir